| Katalepsja | Katalepsja (³ac. catalepsis), stan kataleptyczny - specyficzne zesztywnienie miê¶ni, po³±czone z zastyganiem postawy cia³a oraz po³o¿eniu koñczyn i wygiêciu szyi, tak¿e nienaturalnych pozycjach.
Objaw spowodowany jest wzmo¿eniem napiêcia miê¶niowego przy jednoczesnym upo¶ledzeniu lub nawet ca³kowitym zablokowaniu czynno¶ci ruchowych chorego. Zesztywnienie to jest elastyczne, to znaczy cia³em chorego mo¿na poruszaæ. W zale¿no¶ci od odmiany katalepsji, po poruszeniu cia³em chorego, zastyga ono w nowej pozycji - gibko¶æ (giêtko¶æ) woskowa, lub te¿ cia³o wraca do poprzedniej pozycji.
Jeden z objawów chorobowych mog±cych wystêpowaæ w katatonii, a tak¿e w niektórych chorobach mózgu lub zatruciach. Podobne objawy mo¿na wywo³aæ tak¿e hipnoz±.
|
| Katapleksja | Katapleksja – rzadka i jak dot±d nieuleczalna choroba mózgu, objawiaj±ca siê utrat± napiêcia miê¶niowego, która stanowi g³ówny objaw narkolepsji. Osoby chore w chwilach du¿ej aktywno¶ci motorycznej doznaj± zapa¶ci, zapadaj±c w rodzaj snu na jawie, b±d¼ halucynacji, co nazywamy w³a¶nie narkolepsj±. Sama katapleksja objawia siê niemo¿no¶ci± ustania na nogach, opadem ¿uchwy, i ca³kowitym rozlu¼nieniem miê¶ni. Chorzy w chwili ataku, mimo i¿ zachowuj± przytomno¶æ, to nie s± w stanie siê poruszaæ, ani mówiæ w ekstremalnych przypadkach nastêpuje zmniejszenie têtna, a oddech staje siê p³ytszy, niekiedy trudno wyczuwalny. |
| Katatonia | Katatonia to zaburzenie motoryki objawiaj±ce siê bardzo niskim poziomem aktywno¶ci ruchowej (stupor, os³upienie) lub nadmiarem aktywno¶ci ruchowej (furor), nie podlegaj±cym woli chorego. Mo¿e wystêpowaæ w m.in. w schizofrenii, depresji (w postaci os³upienia depresyjnego), a tak¿e mo¿e pojawiæ siê pod wp³ywem spo¿ycia niektórych leków.
Jednym z objawów katatonii mo¿e byæ katalepsja.
|
| Kinezyterapia | Kinezyterapia (gr. kinesis - ruch) - leczenie ruchem, gimnastyka lecznicza. Podstaw± tej dziedziny fizjoterapii s± æwiczenia ruchowe. Ruch staje siê ¶rodkiem leczniczym, maj±cym wp³yw na ca³y organizm. Zadaniem kinezyterapii jest maksymalne usuniêcie niesprawno¶ci fizycznej i przygotowanie do dalszej rehabilitacji, np. spo³ecznej. Kinezyterapia dzieli siê na miejscow± i ogóln±. Miejscowa - dotyczy bezpo¶rednio narz±du zmienionego chorobowo, sk³adaj± siê a ni±: - æwiczenia bierne - wykonywane przez kinezyterapeutê lub aparat CPM (Continuous Passive Motion – ci±g³y bierny ruch) bez czynnego udzia³u chorego;
- æwiczenia izometryczne – czynne napinanie miê¶ni bez zmiany ich d³ugo¶ci;
- æwiczenia czynno-bierne – ruch wykonywany jest biernie natomiast pacjent czynnie rozlu¼nia miê¶nie;
- æwiczenia samowspomagane – pacjent si³± miê¶ni koñczyny zdrowej wspomaga pracê os³abionych miê¶ni;
- æwiczenia w odci±¿eniu – wykonywanie ruchu przy odci±¿eniu æwiczonego odcinka cia³a;
- æwiczenia czynne;
- wyci±gi;
- æwiczenia synergistyczne;
- æwiczenia oddechowe. Ogólna - sk³ada siê z æwiczeñ czê¶ci cia³a nie objêtych chorob±: - æwiczenia ogólnokondycyjne;
- æwiczenia gimnastyki porannej;
- æwiczenia w wodzie;
- sport inwalidów. Kinezyterapia stosowana jest w schorzeniach i dysfunkcjach narz±du ruchu, w zespo³ach bólowych krêgos³upa, po zabiegach operacyjnych, po udarach mózgu, po zawale serca, a tak¿e w okresie ci±¿y jako przygotowanie do porodu. |
| Kompensacja | Kompensacja (³ac. compensatio, równowa¿enie) - jeden z mechanizmów obronnych znanych w psychologii, odmiana substytucji.
Jest to wynagradzanie siebie za braki lub defekty. Daje chwilow± przyjemno¶æ, ale powtarzane mo¿e spowodowaæ utrwalenie siê pod¶wiadomego skojarzenia danego defektu z nagrod± i utrudniæ jego usuniêcie.
Przyk³ad: Dziewczyna uwa¿a siê za nieatrakcyjn±, wiêc wynagradza to sobie s³odyczami.
Ogólniej u¿ywa siê tego terminu tak¿e w nieco innym znaczeniu, skierowania aktywno¶ci na cele podobne do tych, których nie potrafimy osi±gn±æ.
Przyk³ad: Flirt zamiast sta³ych zwi±zków.
|
| Kompleks | Kompleks - zbiór my¶li, s³ów, wyobra¿eñ silnie skojarzonych z pewn± inn± wa¿n± i silnie zabarwion± emocjonalnie my¶l±, która zwykle bywa wyparta ze ¶wiadomo¶ci, st³umiona (my¶l tak± zwie siê niekiedy j±drem kompleksu). Powrót do ¶wiadomo¶ci tego j±dra kompleksu wywo³uje zwykle nieprzyjemne afekty, takie jak lêk, niepokój, wstyd. Z tego wzglêdu istnieje silna tendencja do unikania, zapominania j±dra kompleksu a tak¿e wszystkich innych my¶li i s³ów, które na drodze skojarzeñ mog± przywie¶æ do ¶wiadomo¶ci niechcian±, wypart± my¶l (j±dro kompleksu).
Istniej±ce kompleksy wywieraj± silny wp³yw na zachowanie jednostki i wyra¿aj± siê w ró¿norakich d±¿eniach, obawach, postawach wobec otoczenia oraz nerwicowych reakcjach.
PRZYK£AD: - W swojej ksi±¿ce Wiara i wina Jacek Kuroñ, opisuj±c swoje wiêzienne do¶wiadczenia, wspomina, ¿e w¶ród wiê¼niów istnia³a niepisana zasada aby nie u¿ywaæ w trakcie pracy, czy codziennego ¿ycia, s³owa ci±gn±æ. W zastêpstwie u¿ywano synonimów (np. targaæ). Celem tego zachowania jest unikanie my¶li zwi±zanych z fellatio popularnie okre¶lanym jako ci±gniêcie druta. W odniesieniu do powy¿szej definicji my¶l o fellatio bêdzie j±drem kompleksu, a s³owo ci±gn±æ u¿ywane w ka¿dej innej sytuacji bêdzie s³owem skojarzonym z j±drem kompleksu.
Geneza i rozwój pojêcia "kompleks"
"Kompleks" przez ró¿nych uczonych traktowany by³ nieco inaczej i nadawano mu odmienne definicje.
Kompleks w teorii Junga
Jako pierwszy u¿y³ pojêcia kompleksu Josef Breuer. Spopularyzowa³ je natomiast psychoanalityk Gustaw Jung. Jung odkry³, ¿e gdy prosi siê ludzi aby mówili wszystkie skojarzenia jakie im przychodz± do g³owy w odpowiedzi na s³owo - bodziec (np. "matka", "mi³o¶æ", "¶mieræ" itp.), to w pewnych przypadkach pojawiaj± siê dziwne zjawiska: badani maj± "pustkê w g³owie", odpowiadaj± bardzo szybko lub bardzo powoli, maj± dziwaczne, nietypowe i bardzo osobiste skojarzenia. Jung t³umaczy³ to istnieniem kompleksu ró¿nych my¶li, prze¿yæ, do¶wiadczeñ itp. zorganizowanych wokó³ jednego centralnego pojêcia czy zdarzenia - w³a¶nie j±dra kompleksu. Jung wprowadzi³ metodê badania czasu reakcji na s³owo bodziec, który to czas pomaga³ mu zrozumieæ, czy z badanym s³owem jest zwi±zany kompleks.
Kompleks ni¿szo¶ci
Pojêcie kompleksu wystêpuje tak¿e u Alfreda Adlera, który uwa¿a³, ¿e kompleks ni¿szo¶ci jest podstawowym motorem ludzkiego dzia³ania i g³ównym motywem, którego pochodn± s± wszystkie inne motywy.
Kompleks w teorii Freuda
Twórca psychoanalizy, Zygmunt Freud uwa¿a³, ¿e pewne powszechne kompleksy (np. kompleks Edypa, kompleks kastracji) ka¿dy cz³owiek musi przej¶æ i go w jaki¶ sposób rozwi±zuje, dziêki czemu kszta³tuj± siê pewne cechy osobowo¶ci - zarówno konstruktywne jak i patologiczne. Oznacza to, ¿e sam kompleks (w rozumieniu Freuda) nie jest objawem patologii, ale normalnego rozwoju osobowo¶ci. Kompleksy mia³y tworzyæ siê w relacjach miêdzyludzkich w okresie wczesnego dzieciñstwa.
Kompleks w potocznym znaczeniu
Pojêcie kompleksu by³o chêtnie u¿ywane w psychoanalizie i szybko przeniknê³o do powszechnego jêzyka. Kojarzy siê obecnie przede wszystkim z zaburzeniem. W potocznym rozumieniu okre¶la siê w ten sposób niemi³e, wstydliwe dla danej jednostki tematy zwi±zane z ekspozycj± spo³eczn±, cechami wygl±du lub charakteru, których poruszenie wywo³uje wstyd, lêk, niepokój.
|
